Логотип сайту «Прадідівська слава»
Версія для друку
Стрічка новин (RSS)
Лист на сайт Про справу не говори з тим, з ким можна, а з ким треба.

Горлицький повіт

Незнаєва с

Незнаєва с

Розмір зображення: 570:427 піксел

Село належало до Дуклянського деканату Перемиської єпархії.

Село нині не існує.

За поділом 1999 р. – гміна Сенкова, повіт Горлице, Малопольське воєводство.

Nieznajowa

Warto zobaczyć:

-> Cmentarz Parafialny

-> Kapliczki i krzyże w Nieznajowej

Nieznajowa jest obecnie nieistniejącą wioską u ujścia Zawoi do Wisłoki. Obecnie nad Wisłoką stoją tylko dwa domy. Jeden z nich użytkuje koło PTTK z Politechniki Warszawskiej w okresie wakacji akademickich możliwość noclegu. W ostatnich latach wybudowano też kilka prywatnych domków letniskowych. Nieznajową lokował na prawie wołoskim Steczko Olesko ze Świątkowej za przywilejem króla Zygmunta I wydanym 4 września 1546 r. W 1581 r. wieś należała do Stadnickich i liczyła jedno gospodarstwo sołtysie oraz jedno kmiecie.

W 1718 r. decyzją króla Augusta II wróciła do starostwa bieckiego. Ostatni dzierżawca starostwa, Wilhelm Siemiński, po zajęciu tych terenów przez Austrię wykupił Nieznajową na własność. W 1785 r. mieszkało tutaj 296 grekokatolików i 7 Żydów. W 1919 r. majątki w Nieznajowej i sąsiednich wioskach kupił hr. Aleksander Skrzyński z Zagórzan, znany polityk, premier, minister spraw zagranicznych w latach 1925-26.

W 1914 roku przez wioskę wycofywały się wojska węgierskie. Potem przez kilka miesięcy stacjonowały tutaj odziały rosyjskie, których pobyt mieszkańcy dobrze wspominali. W cerkwi prawosławny kapelan odprawiał nabożeństwa, zapewne było to jedną z przyczyn przejścia w 1928 r. prawie całej wioski na prawosławie. Naprzeciw cerkwi unickiej wybudowano kaplicę prawosławną. W jedną z nocy 1930 roku wyniesiono do kaplicy prawosławnej wyposażenie cerkwi unickiej.

Między cerkwiami stała drewniana szkoła, z jedną salą do nauki i mieszkanie nauczyciela ( był nim Polak) W lecie w szkole organizowano obozy przysposobienia wojskowego, na które przyjeżdżały polskie dziewczęta. Niedaleko cerkwi unickiej stał posterunek policji, w którym pracowały dwie osoby.

W centrum wioski stała zbudowana za czasów austriackich karczma, prowadził ją Żyd. Miejsce po karczmie jest bardzo łatwe do zlokalizowania. Jest to wyraźne obniżenie terenu obok kamiennej kapliczki z 1925 roku, około 100 m na północ od ujścia Zawoi. W Nieznajowej znajdowały się dwa sklepy, jeden w centrum prowadził Żyd, a drugi w końcu wioski łemko. Można było kupić podstawowe towary.

Podczas wojny Niemcy często używali mieszkańców do różnych prac np. do wywozu drewna .W roku 1944, gdy walki toczyły się w Ciechani i Żydowskiem, leśniczówkę zajął niemiecki sztab. W budynkach gospodarczych leśniczówki żyła wtedy rodzina gajowego i uciekinierzy z Grabiu i Rostajnego. Niemcy mieli w Nieznajowej duże składy amunicji, a na górze Żydówce wybudowali drewniane schrony używane potem przez UPA. Niemcy opuścili wioskę dopiero w styczniu 1945 roku.

W 1945 r. łemkowscy mieszkańcy wsi dobrowolnie wyjechali do ZSRR, zaś miejscowi Polacy przenieśli się do Czarnego. Od 1969 r. do stanu wojennego na terenie Nieznajowej gospodarował zakład karny. Obecność więźniów zaowocowała m.in. szybkim zniszczeniem stojącej jeszcze wieży cerkwi, dewastacją krzyży i kapliczek.

Około 500 m na zachód od ujścia Zawoi znajdują się pozostałości cmentarza; kilkanaście ciekawych nagrobków, m.in. jeden z podpisem miejscowego rzeźbiarza Iwana Szatańskiego z 1911 r. Nagrobki były konserwowane w 1986 r. przez działaczy Towarzystwa Opieki nad Zabytkami. Tuż obok miejsce po drewnianej cerkwi unickiej pw. śś Kosmy i Damiana, zbudowana w 1780 r. przez Teodora Rusinkę z Biesiadki ze Słowacji.

Była to jedna z najładniejszych cerkwi zachodniołemkowskich. Uległa zniszczeniu po 1965 roku. Pochodzący stąd polichromowany portal z przedstawieniami śś Piotra i Pawła oraz rzeźbione ściągi zwieńczenia nawy znajdują się w muzeum w dawnej unickiej cerkwi w Bartnem.

Widoczne ruiny niedaleko drogi do Rostajnego to pozostałość dużego tartaku, w którym kocioł parowy napędzał trak, żarna młyńskie i prądnicę. Obok stały stajnie i mieszkali pracownicy , zarabiali 15-20 groszy na godzinę. Przed II wojną światową całość dzierżawił Żyd. W 1939 roku kocioł wywieziono, podobno przyczyną był za mały przerób młyna. Drugi tartak wodny, prowadził Polak – Dobrzański. Położony był w zakolu Wisłoki około 800 m powyżej ujścia Zawoi. Wodę doprowadzano kanałem ziemnym. Działała prądnica 110 w, światło było zainstalowane w tartaku i w domu obok. W roku 1945 Niemcy wysadzili tartak i dom mieszkalny. Zachował się młyn, bo był umieszczony w podziemiach. Właściciel uruchomił go po wojnie i mieszkał w odbudowanym domu. Dobrzański zmarł około 1968 roku, a tartak spłonął w 1978. Obecnie na tym miejscu znajdują się domki letniskowe.

Na terenie Nieznajowej zachowała się spora liczba starych krzyży przydrożnych i kapliczek. Jedna z nich stoi przy drodze do Wołowca i pochodzi z końca XIX w. Nad Zawoją zachowała się kamienna ,duża rzeźba Matki Bożej ze śladami malowania ( ma ona czarne włosy i oczy oraz niebieską sukienkę). Przy drodze do Rostajnego stoi figura Św. Rodziny z 1901 roku. Na jej cokole znajdują się trzy płaskorzeźby świętych: Mikołaja, Piotra i Pawła.

Z Nieznajowej 6 osób przebywało w więzieniu w Thalerhofie są to: Chomik Ilia, Senczak Łyka, Słota Michał, Pyrtko Ewa, Senczk Wasyl – zmarł 12.01.1915 r., Dmitryk Teodor – zmarł 05.01.1915 r.

Джерело:

Nieznajowa – Wieś której obecnie nie ma (akcja «Wisła»), ale była to nieduża wieś typowo łemkowska, lokowana na mocy przywileju Zygmunta Augusta. Liczyła 250 mieszkańców. Bliskość granicy mieszkańcy wykorzystywali do handlu i kontaktów z sąsiadami. Odbywały się tu mianowicie dwa razy do roku jarmarki. We wsi stała ponoć najpiękniejsza cerkiew na Łemkowszczyźnie, jednak w latach 60-tych zakończyła swój żywot poprzez naturalne zawalenie się. Niedaleko cerkwiska cmentarz z kamiennymi nagrobkami dłuta lokalnych kamieniarzy.

Джерело:

Neznajova [Ru] Nieznajowa [Polish]

Gorlice District, present day SE Poland

Lemko Surnames cited by Krasovs'kyj from 1787 Austrian Cadastral Records

Artymiak / Artym'jak

Baysa / Bhaysa / Bajsa

Galayda / Galajda (2 families)

Gracon / Gratson'

Gresko / Gres'ko

Groziak / Grozjak

Danylak / Danilak / Danyljak

Gmitryk / Dmitryk / Dmitrzyk / Dymitryk / Dmytryk

Dran

Kopcza / Kopcha (3 families)

Kocur / Kotsur

Ksenicz / Xenicz / Xienicz / Ksenych (2 families)

Matula

Motyka (3 families)

Pac / Pats

Pyrtko / Pirtko / Pyrdko / Pyrtko (4 families)

Rusyn / Rusin

Senczak / Sinczak / Senchak

Skimba

Slota (4 families)

Stolar / Stoljar (2 families)

Juskanicz / Juskanych

Jaremycz / Jaremych

Parish Data: [from Blazejowskyj and Iwanusiw]

Church was «Saints Kosmas and Damian» [1780] [destroyed]

The village was a filial parish to CHORNE 5 km away

In 1785 the village lands comprised 8.64 sq km. There were 296 Greek Catholics 0 Roman Catholics and 7 Jews

1840 – 432 Greek Catholics

1859 – 347 Greek Catholics

1879 – 379 Greek Catholics

1899 – 372 Greek Catholics

1926 – 210 Greek Catholics

1936 – 8 Greek Catholics entire village switched to Orthodoxy

The village was incorporated in to the Lemko Apostolic Administration in 1934

Джерело:

Найчастіше переглядають

Вкладені елементи

Джерело: beskid-niski.pl
Карта
Джерело: beskid-niski.pl
[2003..2006 р.] Дорога до Воловця після дощу
Церква св.Кузьми і Дем’яна
Церква св.Кузьми і Дем’яна (+)
[2004 р.] Загальний вигляд.
Каплиця
Цвинтар
Цвинтар (+)
Хрести
Хрести (+)

Сподобалась сторінка? Допоможіть розвитку нашого сайту!

© 1975 – 2018 М.Жарких (ідея, технічна підтримка, частина наповнення)

Передрук статей із сайту заохочується за дотримання
умов використання

Сайт живе на

Число завантажень : 911

Модифіковано : 23.01.2013

Якщо ви помітили помилку набору
на цiй сторiнцi, видiлiть її мишкою
та натисніть Ctrl+Enter.