(RSS)
, .

.

[2006 .]

Kościł pw. Św. Filipa i Jakuba

Kościł znajduje się w zakolu rzeki Sękwka, na styku dwch miejscowości Siary i Sękowa. Kościłek ten jest jednym z najpiękniejszych w naszej okolicy, nie pomijając oczywiście pięknej cerkwi w Owczarach. Świadczyć może o tym fakt, że był on natchnieniem takich artystw jak Stanisław Wyspiaski (jego rysunek znajduje się na tablicy koło parkingu, można go zobaczyć w każdej chwili). Kościł malowali także Jzef Mehoffer, Włodzimierz Tetmajer i inni. Kościłek został zbudowany ok. 1520 r. Za najpźniejszą datę budowy przyjmuje się rok 1522 taka data jest wyryta na chrzcielnicy. Wizerunki patronw Św. Św. Filipa i Jakuba, apostołw Jezusa, widnieją na furtce. W okolicy świątyni znajdują się dwa pomniki. Jeden przed: jest to pomnik świętego Alberta, natomiast dalej, obok budowli stoi pomnik Jana Pawła II.

Kościł ten jest jednym z najwspanialszych i najcenniejszych zabytkw budownictwa drewnianego na Podkarpaciu. Jest zbudowany z drzewa modrzewiowego w stylu gotyckim o konstrukcji zrębowej. W sylwetce budynku wyeksponowany jest bardzo stromy dach, kryty podwjnym gontem, zakoczony nad prezbiterium trjbocznie i zwieczony z tyłu krzyżem. Stosunek jego powierzchni do powierzchni rzut poziomego wynosi 10:1 warto dodać, że nawet w najbardziej strzelistych chałupach grskich stosunek ten nie przekracza 3:1. Dach nad prezbiterium i nawą jest wsplny, nieco podwyższony w stosunku do dachw sobot. Nad nawą widnieje wieżyczka na sygnaturkę (czyli mały dzwon), uwieczona żelaznym krzyżem. Podobny krzyż wieczy hełm wieży. Została ona wprowadzona w XVIII w. i byłą ostatnim uzupełnieniem bryły kościoła.

Wokł kościłka widać otwarte soboty wsparte na słupach. Mają one 1,7 m wysokości. Soboty wykształciły się z nieznacznie wysuniętych zadasze mających na celu ochronę najsłabszego miejsca drewnianych budowli, czyli podwalin przed atakiem wody. Od czasu wykształcenia się ich formy przypominającej dzisiejszą, soboty zaczęły służyć pielgrzymom i wiernym, dla ktrych zabrakło miejsca wewnątrz. Nazwę zawdzięczają wiernym, ktrzy przybywali do kościłka z dalszych okolic w sobotę i spędzali tu noc przed niedzielnym nabożestwem.

Wieża została zbudowana w XVII w. Jest bardzo nietypowa, otwarta dołem, z szeroko rozstawionymi słupami. Zwęża się ku grze. Pełniła funkcję dzwonnicy połączonej ze świątynią. Jej szkielet został w grnej części otoczony gontem izbicy, natomiast niżej otoczono ją przedłużonymi od nawy sobotami. Z dachu wystaje na zewnątrz izbica wieży z małymi otworami na bokach, zwieczona kopulastym hełmem. Nad nim znajduje się ośmioboczna pozorna latarnia kryta kopulastym daszkiem zwieczonym kutym łaciskim krzyżem. Na wieży znajdował się dzwon datowany na 1540 r., ale został zabrany w czasie I wojny światowej przez władze austriackie, ktre źle odczytały rok 1740 i nie zwolniły od zarekwirowania.

W kościele są trzy portale pźnogotyckie, zamknięte łukami w tzw. ośli grzbiet, w rzeźbionych i profilowanych obramieniach. Rzut nawy jest prawie kwadratowy, prezbiterium wąskie i prostokątne (przy nim od płnocy prostokątna zakrystia). W czasie I wojny świtowej, zimą 1914/1915, kościłek znajdował się na linii frontu i został zdewastowany. Drewno ze świątyni posłużyło do budowy okopw, a także na opał. Dwa ołtarze barokowe (ocalał jeden) zostały rwnież zniszczone w kościele została urządzona stajnia. Przed całkowitym zniszczeniem kościł uratowało przesunięcie linii frontu.

W środku z lewej i prawej strony znajdują się dwa nowoczesne ołtarze. Z prawej strony stoi najstarszy zabytek tego kościoła pźnogotycka kamienna chrzcielnica, w kształcie kielicha. Pochodzi z 1522 r. data jest na niej wyryta. W czasie I wojny światowej, podczas już wspomnianej dewastacji kościłka została obtłuczona, a pźniej odrestaurowana. Troszkę dalej widoczna jest, odnowiona neogotycka polichromia, a raczej jej fragment.

Głwny ołtarz jest barokowy, i przedstawia obraz świętego Mikołaja wraz z asystującymi mu po bokach zakonnikami św. Antonim z Padwy i św. Benedyktem. Po bokach obrazu ustawiono figury św. Andrzeja i Piotra. Wyżej znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca zaśnięcie Najświętszej Marii Panny. W zwieczeniu ołtarza znajdują się medaliony z wizerunkami patronw kościoła św. św. Filipa i Jakuba. Dwie figury na dole, przypominające aniołki, to tak naprawdę Adam i Ewa. Ciekawostką jest to, że ołtarz znajduje się od wschodu a ksiądz odprawiał i nadal odprawia msze stojąc tyłem do wiernych.

Z lewej strony ołtarza znajduje się trzecie wejście do kościłka, od zakrystii. Jest ona niewielka, prostokątna tu też jest widoczny ośli grzbiet na drzwiach. Kościłek posiadał ambonę, ale utracił ją w czasie wspomnianych działa wojennych na przełomie 1914 i 1915 r. Na samym środku kościoła biegnie belka pozioma z krucyfiksem, ktry na pierwszy rzut oka wydaje się nowoczesny tak naprawdę pochodzi z XVI wieku!

Kościłek ten był kilka razy odnawiany. Znacznych funduszy na odbudowę dostarczył miejscowy społecznik, właściciel Siar, Władysław Długosz. Dzięki tym pracom kościł został wpisany 5 kwietnia 1930 r. do rejestru zabytkw. Uratowana i odrestaurowana świątynia uchodziła w latach 30 tych wręcz za najbardziej charakterystyczną i najpiękniejszą w całej Małopolsce jak podają Dzienniki Wyspiaskiego.

Do gruntownej odnowy przyczynił się rwnież ksiądz prałat Stanisław Dziedzic. Po tej odnowie kościł otrzymał w 1994 (wraz z cerkwią w Owczarach) zaszczytne i prestiżowe wyrżnienie Medal organizacji Europa Nostra Prix z siedzibą w Hadze.

Kościł w Sękowej służy jako klasyczny, podręcznikowy przykład z zakresu historii budownictwa i architektury drewnianej średniowiecza.

Zapamiętaj! Kościł wzniesiony z modrzewia. Świątynie oblegają szerokie podcienia soboty. Nawę prezbiterium i zakrystię pokrywa wsplny dach, bardzo stromy, pokryty gontem.

Wyposażenie:

- kamienna pźnogotycka chrzcielnica,

- ołtarz głwny pźnorenesansowy z początku XVII, polichromowany, złocony,

- na ścianie południowej fragmenty polichromii sprzed 1888 roku,

- ołtarze boczne z XX wieku.

:

? !

1975 2018 . (, , )


: 349

: 17.02.2012


i ii, ii
Ctrl+Enter.